agulu

It is a traditional clay pot, or any object shaped in the same fashion, used for cooking food, boiling water, or transporting and storing liquids and grains, regardless of size.

2 min read
Noun
Mathoth
agulni
Isome
a-gu-lu
Related
nyungu, ohigla, mbiru

Tiend Wachni

  1. (noun) gir tedo kata gir kano gik moko ma iloso gi lowo ma ochwog gi jachwech ma ng’ute tin.

    Tiend wachni en gir ot ma nigi iye malach kendo dhoge olworore, ng’ute tin kipimo gi dhoge to moloyo bwoye ma jachwech lowo loso gi lowo makende kae to owang’o gi mach mondo obed matek. E dala Luo, itiyo gi Agulu e tedo chiemo mopogore opogore kaka rech, alot, kuon, kata ng’wen, nikech lowo rito liet maber kendo miyo chiemo bedo gi ndhandhu makende. Agulu madongo bende itiyogo e kano pi modho mondo obed mang’ich, kata e kano cham gi kong’o e i ot.

    Ranyisi mayot:

    • Dhako ne oketo pi e agulu mar lowo.
    • Wuowi ne oting’o agulu e wiye.
  2. (noun) chuma, plastik kata gimoro amora ma nigi kit machal kamano t.n., gima olos ma nigi ng’ut matin ka wiye kendo to e toke kore duong, kendo olworore bed ni oduong’ ma romo nade.

    Gima ma nigi kido machal gi Agulu mar lowo, ma nigi ng’ute matin kendo ma ka toke duong’. Onyalo bedo maduong’ kata matin. Duong’ne ok lok nying. Ji tiyo kode e chiko/ting’o pi, mo, kata gik mamoko, kendo gima olesego nyalo bedo mar kido moro amora.

    Agulni Agulni mopogore opogore

    Ranyisi mayot:

    • Ng’atno ne ong’iewo agulu matin mar chuma ma ng’ute diny.
  3. (noun) Kama okanie pesa, kata ka ok en kama physical Nyiso paro ma ji nigo ni kama iketoe pesa. Kanyo nyalo bedo ni ok en ot kata sanduk maradieri ma ng’ato nyalo neno kata mulo. En mana kar kano pesa ma ji okan mondo otigo bang’e. Kuom ranyisi, en pesa ma bengi maduong’ okan ne piny moro amora. Ji kata bengi ok ti gi pesani pile ka pile. Itiyogo bang’e ka gidwaro.

    Ranyisi mayot:

    • Agulu mar piny podi nigi pesa omiyo onge tiende waol pesa a e pinje mamoko.
  4. (noun) kar kano mwandu ma oket mondo otigo bang’e, kata obedo ni onge ot ma ong’ere

    Ochung’ kar mwandu ma ji okano mondo otigo bang’e. Mwandu nyalo bedo cham kata chiemo mamoko. Ji ohero tiyo gi wachni ka giwacho ni gik moko ni e od keno, to onge ng’at mong’eyo ot ma kare kama kar keno nitiere. Kar kenono nyalo bedo mana kaka paro, kata nyalo bed ni ji ong’eyo ang’ya ni gik moko okan kamoro to gikia kama nitiere adieri.

    Ranyisi mayot:

    • Wan-gi chango moro sani to nenre aguchwa otwo.

Etimoloji

Nying’ni owuok e wach gul kata gulo, ma tiende en “ma nyisre, kata nenre—mathothne ok ogen kata e wang’ piny kata gimoro.” Wachni nigi kidienje adek: nyukta motelo a-, musne gul, kod giko. Musne nyiso gima odolre kanyisore oko. Agulu nigi ng’ut madiny kendo ka toke duong’ i.e., odolore oko.